strona główna ● nasza wspólnota ● Benedykt z nursji ● reguła mnichów ● sklepik ● kontakt

BENEDYKTYNI W POLSCE

Benedyktyni są ściśle związani z samymi początkami chrześcijaństwa w naszym kraju. Wspomnijmy "Pięciu Braci Polskich", męczenników z Międzyrzecza, wspomnijmy św. Wojciecha, głównego patrona Polski oraz pierwszych biskupów na naszych ziemiach: Ungera, Jordana, Radima, Aarona...

Pierwsi benedyktyni na naszych ziemiach byli wędrownymi misjonarzami. Trwałe fundacje zaczęły powstawać od chwili odbudowy państwa przez króla Kazimierza Odnowiciela. Było ich z czasem wiele: 14 opactw i duża ilość przeoratów i klasztorów zależnych. Jeszcze więcej było klasztorów żeńskich.

Do XVI wieku sytuacja była pomyślna i sprzyjała rozwojowi. Potem nastały czasy tzw. "komendy", czyli narzucania klasztorom przełożonych przez władców świeckich. Niechlubnie odznaczył się tu Zygmunt III. Zmusił on wszystkie opactwa do przyjęcia opatów "komendatariuszy"; niektórzy z nich ani razu nie pojawili się w "swoim" klasztorze. Wydawanymi jednak zarządzeniami burzyli życie zakonne.

W pierwszych latach XVIII wieku powstała Polska Kongregacja Świętego Krzyża. W skład jej wchodziły opactwa: Święty Krzyż, Horodyszcze, Nieśwież, Mogilno, Sieciechów, Płock i Troki. Później dołączyły się do niej opactwa w Tyńcu i w Lubiniu. Dzięki utworzeniu tej Kongregacji, udało się przezwyciężyć dramat narzucania klasztorom z zewnątrz - niejednokrotnie świeckich - przełożonych.

W zmiennych kolejach losu benedyktyni na naszych ziemiach odznaczali się spokojnym, ale i zdecydowanym patriotyzmem. Stąd - po rozbiorach - Austriacy, Rosjanie i Prusacy przystąpili do likwidacji "niebezpiecznego wroga". Braci wytracili. Klasztory zburzyli. Ostatni z dawnych polskich benedyktynów, z Lubinia, umarł w roku 1871, na wygnaniu.

W zniewolonym Narodzie tliła się jednak zawsze iskra nadziei, że życie benedyktyńskie zostanie kiedyś wskrzeszone. I rzeczywiście: gdy Polska odzyskała wolność, odrodziło się życie zakonne w Lubiniu (1923). Potem - w Tyńcu (1939).

Podczas drugiej wojny światowej w Lubiniu założono szkołę "Hitlerjugend". Ojcowie zostali wywiezieni do obozu koncentracyjnego w Dachau i tam straceni. W Tyńcu wszyscy - ojcowie i bracia - ocaleli.

*

Dziś Lubiń jest przeoratem, Tyniec - opactwem.
W 1987 roku tyniecki opat Augustyn Jankowski kanonicznie erygował trzeci w XX wieku dom benedyktyński w Polsce - Klasztor Zwiastowania w Biskupowie, na Śląsku Opolskim.